Vaarweggebruikers aan Tweede Kamer: houd Nederland bereikbaar over water

DEN HAAG- De samenwerkende belangenorganisaties van vaarweggebruikers bieden op dinsdag 12 mei  de petitie ’Betrouwbare toegang tot de Nederlandse vaarwegen’ aan de Vaste Kamercommissie voor Infrastructuur en Waterstaat van de Tweede Kamer aan. Met de petitie vragen het Koninklijk Nederlands Watersportverbond, HISWA-RECRON, de Vereniging voor Beroepschartervaart (BBZ), de Nederlandse Vereniging van Toerzeilers en de Vereniging Nederlandse Motorbootsport aandacht voor de toenemende problemen op de Nederlandse vaarwegen.

Nederland staat voor een grote vervangings- en onderhoudsopgave van bruggen en sluizen. De organisaties erkennen dat renovaties en onderhoud noodzakelijk zijn en dat hinder daarbij niet altijd te voorkomen is. Maar de huidige situatie is volgens hen niet langer acceptabel. Langdurige stremmingen, ongeplande storingen, gebrekkige afstemming tussen projecten en onduidelijke communicatie zorgen voor grote frustratie, economische schade en onnodige onzekerheid bij vaarweggebruikers en bedrijven die afhankelijk zijn van bereikbaarheid over water.

Op dinsdag 23 juni voert de Vaste Kamercommissie voor Infrastructuur en Waterstaat een debat met minister Karremans over “strategische keuzes bereikbaarheid”. Daarin moet duidelijk worden hoe de pijnlijke gevolgen van renovatie, vernieuwing en achterstallig onderhoud eerlijk en transparant worden verdeeld over weggebruikers, vaarweggebruikers, openbaar vervoer, bedrijfsleven, recreatiesector en andere belanghebbenden. Dit debat is al 2 keer uitgesteld en er moeten dringend besluiten genomen worden.

Marc de Nies, belangenbehartiger bij het Watersportverbond: “Rijkswaterstaat heeft het oplossen van storingen aan meerdere bruggen en sluizen uitgesteld omdat er geen budget beschikbaar is en de medewerkers wachten al maanden op een besluit van de minister na afloop van een debat met de Tweede Kamer”.

Voorbeelden laten urgentie zien

Een schrijnend voorbeeld is de Buitenhuizerbrug bij Velsen. Door een storing is de brug gestremd voor hoge scheepvaart. Vaarweggebruikers moeten daardoor circa 180 kilometer omvaren via de Noordzee. Bovendien is voor veel pleziervaartuigen, historische schepen en chartervaartuigen de omvaarroute via de Noordzee geen veilig of realistisch alternatief.

Als de Buitenhuizerbrug niet snel wordt hersteld, dreigt vanaf 13 juli een nog ernstiger situatie. Dan gaat ook de Algerabrug bij Krimpen aan den IJssel tot eind oktober dicht wegens gepland onderhoud. Daardoor komt de hoge scheepvaart feitelijk klem te zitten op de doorgaande route voor hoge scheepvaart tussen Haarlem en Rotterdam.

De Scharsterrijnbrug in de A6 tussen Joure en Lemmer is ook zo’n schrijnend voorbeeld. Door een defecte motor van een slagboom is de brug “tot nader bericht” gestremd voor schepen hoger dan 3,5 meter. Rijkswaterstaat zegt geen geld te hebben voor reparatie. Een groep gedupeerden in de regio besloot om ‘dan maar te gaan collecteren voor Rijkswaterstaat’. Binnen een dag volgde een publicatie dat er veel meer reparaties aan de brug noodzakelijk zijn, waarvoor volgens Rijkswaterstaat op dit moment geen budget beschikbaar is.

Volgens de aanbieders van de petitie laten deze voorbeelden zien dat geplande werkzaamheden veel beter op elkaar moeten worden afgestemd. Werkzaamheden op de ene route kunnen niet samenvallen met gepland werk op een essentiële alternatieve route.

Communicatie schiet tekort

Naast de stremmingen zelf is ook de informatievoorziening een groot probleem. Rijkswaterstaat publiceert verkeersinformatie voor de vaarwegen via Berichten aan de Scheepvaart. Daarin staan volgens de aanbieders van de petitie regelmatig berichten die maandenlang niet verder komen dan “gestremd tot nader bericht”.

Voor vaarweggebruikers is dat onvoldoende. Zij moeten tijdig kunnen weten of en wanneer een route beschikbaar is, welke alternatieven er zijn en wanneer duidelijkheid wordt verwacht. In veel gevallen ontbreekt die informatie. Dat is de Nies een doorn in het oog: “Stel je voor dat weggebruikers bij een incident alleen te horen krijgen dat een weg ‘tot nader bericht’ is afgesloten, zonder omleidingsroute en zonder indicatie wanneer er meer duidelijkheid komt. Dat zouden we op de weg onacceptabel vinden. De weggebruikers hebben ’Van A naar Beter’, precies dat hebben we nodig voor vaarweggebruikers.” 

Oproep aan politiek en beheerders

Met de petitie roepen de belangenorganisaties de Tweede Kamer, de minister van Infrastructuur en Waterstaat, Rijkswaterstaat, provincies, waterschappen en andere vaarwegbeheerders op om 5 structurele maatregelen te nemen. (Zie bijlage).

De petitie onderstreept ook het economische en maatschappelijke belang van goede vaarwegen. De watersportsector vertegenwoordigt ruim 4,6 miljoen actieve watersporters in Nederland en is goed voor circa 7,55 miljard euro aan jaarlijkse bestedingen, plus 1,85 miljard euro aan industrie-omzet uit onder meer jachtbouw, onderhoud en havendienstverlening. De bredere maritieme sector, inclusief binnenvaart, vertegenwoordigt 3,5% van het bruto binnenlands product.