Gebroeders Das

Ik ben opgegroeid met de Waterkampioen. Mijn vader had een abonnement op het watersportmagazine van de ANWB. Twee keer per maand viel een nieuw blad op de deurmat en vaak begon ik als klein jochie direct te bladeren. Op zoek naar een nieuwe illustratie van de gebroeders Das. Gefascineerd kon ik urenlang de zeer gedetailleerde perspectief tekeningen van allerlei jachten bestuderen. Deze week overleed Robbert Das op 97-jarige leeftijd. Zijn tweelingbroer Rudolf stierf in 2020.

Met het overlijdensbericht van Robbert moest ik onmiddellijk terugdenken aan mijn ontmoeting met Rudolf. Het moet in 2014 zijn geweest dat ik contact met hem kreeg. Ik werkte als redacteur voor Zeilen en volgde intensief de Volvo Ocean Race toen ik door Rudolf werd gebeld. Hij was bezig met een perspectief tekening van de Brunel, een van de deelnemende Nederlandse racers en vroeg of ik interesse had.

’’Zeker,’’ was mijn eerste reactie en een paar dagen later sprak ik bij hem thuis in Ursem af. Ik werd ontvangen in zijn atelier met aan de muren overal illustraties die ik mij herinnerde van de publicaties in de Waterkampioen.

Das toonde mij tekeningen van schepen met draagvleugels die met hoge snelheid over het water ’vlogen’ die hij met zijn broer Robbert had ontworpen. Ver voordat iemand van foilen had gehoord. Net zoals de zwenkkiel. 

Naast illustratoren waren de tweelingbroers futurologen, met een wereldwijde reputatie op het gebied van ruimtelijke ordening en transport. 

Tot op hoge leeftijd werkten de gebroeders Das samen aan allerlei projecten. Omdat Robbert in Frankrijk woonde werd dagelijks via de fax gecommuniceerd. Alles werd met de hand getekend, van computers moesten de broers niets weten.

’’Als we met een perspectieftekening van een schip bezig waren, dan begon Robbert met de boeg en ik met de spiegel. We tekenden naar elkaar toe en als we onze tekeningen tegen elkaar aan lagen, dan gingen ze naadloos in elkaar over,’’ verklapte Rudolf mij.

Ademloos hoorde ik allerlei anekdotes aan, zoals het verhaal dat de gebroeders in 1953 plotseling wereldnieuws werden met gedetailleerde illustraties van een nieuw, geheim gevechtsvliegtuig. De schetsen van de Supermarine-Swift van de Britse Royal Air Force werden gepubliceerd in een Zwitsers luchtvaarttijdschrift en de gebroeders Das werden van spionage beticht. Terwijl Rodolf en Robbert slechts gegevens van andere vliegtuigen, gepubliceerd in allerlei vakbladen, hadden gecombineerd voor de publicatie van de ’geheime’ straaljager.

De perspectief tekening van de Brunel, waarvoor Rudolf mij had gebeld, werd kort voor de start van de Volvo Ocean Race als poster meegestuurd naar alle abonnees van Zeilen. Voor mij een mooie herinnering aan de ontmoeting met mijn jeugdheld uit de Waterkampioen.