LELYSTAD – Wat twaalf jaar geleden nog een zieltogend en bijna uitgestorven zeilevenement was, is onder leiding van Elly Sonnega en Frits Brattinga uit Sneek uitgegroeid tot de meest gewilde zeilbeproeving.. De inschrijving voor de 49e Singlehanded en 8e Duohanded Prestatietocht zat dit jaar binnen welgeteld 20 minuten ramvol. Op zaterdag 17 oktober zullen 98 schepen in Lelystad beginnen aan een tocht vol tactische keuzes, navigatiepuzzels en stempelopdrachten over het IJsselmeer en de Waddenzee.
Twaalf jaar geleden hing het voortbestaan van de legendarische Singlehanded (opgericht in 1969) aan een zijden draadje. De animo liep drastisch terug en het evenement leek geruisloos te verdwijnen. Totdat de gepassioneerde Snekers Elly Sonnega en Frits Brattinga het roer stevig in handen namen. Met een hernieuwde focus op puur zeemanschap én ouderwetse steigergezelligheid bliezen zij de najaarsklassieker nieuw leven in. Met succes: de tocht leeft onder zeilers in Friesland en ver daarbuiten meer dan ooit tevoren.
Geheime vaaraanwijzingen
Het concept van de prestatietocht is onveranderd zwaar en uniek. De 93 deelnemende teams – bestaande uit 63 solozeilers en 35 duo’s – krijgen pas op het moment van de start te horen welke route ze moeten varen over het Markermeer, het IJsselmeer en de Waddenzee. De zeilaanwijzingen zitten tot die tijd verzegeld in een etui met een cijferslot. De code hiervan wordt zaterdag 17 oktober op het exacte moment van de start via seinvlaggen op het startschip getoond, waarna de schippers hun etui kunnen kraken.
Vanaf dat moment begint een intens psychologisch en tactisch spel. De deelnemers krijgen weliswaar een lijst met verplichte havens en te ronden boeien of eilanden, maar ze mogen volledig zelf de volgorde en vaarrichting bepalen. Kiest de schipper strategisch voor het noorden, of juist eerst voor het zuiden om optimaal te profiteren van de wind en het getij? De druk wordt direct na de start maximaal opgevoerd: binnen één uur na het startschotmoet elke deelnemer verplicht zijn of haar geschatte netto zeiltijd (de pure vaartijd, dus zonder de tijd voor rust, havens en sluisdoorgangen) hebben doorgegeven aan de organisatie. Dit vraagt om direct en feilloos inzicht in de eigen boot, de meteo en de stroming.
De vloot die deze uitdaging aangaat is uiterst divers: van compacte kajuitjachten van slechts 5,60 meter tot zeewaardige monohulls van 14 meter en razendsnelle trimarans.
Bedrijfsstempels
Pas na het openen van het etui ontdekken de schippers welke havens zij moeten aanlopen en welke specifieke boeien of eilanden gerond moeten worden. Eenmaal aangekomen in de havens begint een heel ander, tactisch onderdeel van de beproeving. De deelnemers moeten fysiek de aangrenzende dorpen en steden in om stempels te verzamelen. Dit zijn geen stempels van de organisatie zelf, maar authentieke stempels van lokale bedrijven.
De schippers moeten zelf op zoek gaan bij cafés, restaurants en winkels om te zien of zij daar een stempel van de desbetreffende zaak kunnen scoren. Deze stempels gelden voor de organisatie als het officiële bewijs dat de schipper de verplichte haven daadwerkelijk heeft aangedaan. Met deze stempeljacht en het voltooien van speciale opdrachten verdienen de zeilers cruciale punten. Daarnaast is elke schipper verplicht om handmatig een klassiek logboek bij te houden. In dit scheepsjournaal registreren zij nauwgezet hun reis, koersen en meteorologische waarnemingen, wat door de jury eveneens met punten wordt beloond.
Strikt verbod op motorgebruik
De tocht vraagt het uiterste van de navigatie- en zeilvaardigheden, aangezien het motorgebruik strikt verboden is tot aan de haveningangen van alle aan te doen locaties. De schippers moeten uiterlijk woensdag 21 oktober, exact op het tijdstip dat ze zijn gestart, weer terug zijn in de haven van Flevo Marina om de prestatietocht succesvol te volbrengen.
”Het is de ultieme mix van topsport, tactiek en kameraadschap op de steigers,” aldus de trotse Sneker organisatoren Elly Sonnega en Frits Brattinga. ”Dat we na de doorstart twaalf jaar geleden nu binnen 20 minuten uitverkocht raken, laat zien dat deze traditie uit 1969 springlevend is.”
Stormloop verwacht
Hoewel de trossen voor de 49e editie nog moeten worden losgegooid, kijkt de organisatie al met een schuin oog naar volgend jaar. In 2027 viert het evenement een historisch jubileum als de Singlehanded voor de 50e keer wordt verzeild. De organisatie verwacht een absolute recordstormloop voor deze jubileumeditie en de bijbehorende 9e Duohanded.
Om die reden is er een symbolisch en uiterst scherp inschrijfmoment gekozen. De digitale poorten openen dit najaar al, op 11 november om exact 11 minuten over 11 — een datum die internationaal ook wel bekendstaat als Singles Day. Het advies van het Sneker duo aan zeilers die mee willen doen aan het zwaarste, leukste en gezelligste evenement van Nederland is dan ook helder: ”Zorg dat je op 11 november 2026 om 11:11 uur scherp achter de computer zit, want voor je het weet vis je achter het net.”
Voor meer informatie, klik hier!
