Het zit potdicht van de mist als Watersport-TV columnist Evert Stel vanwege pech met het Vaarwens schip noodgedwongen met zijn eigen schip van Urk naar Monnickendam moet oversteken. Het wordt een dag ’klokje varen...’
Tegenwoordig varen we heel anders dan vroeger. Navigatie apparatuur was er nauwelijks en we moesten het doen met onze ogen en oren, bijgestaan door een kompas, een sleeplog en een echolood. Bij mist varen was levensgevaarlijk, want het enige wat er als herkenningssignaal binnen kon komen, was een scheepsbel of een misthoorn. Dan nog was het een hachelijke onderneming om het water op te gaan en voeren vele schippers als een ‘blinde vink’ naar hun bestemming. Gelukkig was het toen nog niet zo druk op het water…
Met de komst van de eerste radar en Decca kregen ze enige hulp en konden ze hun positie bepalen, alsmede ‘door de mist kijken’ met de radar. Het waren onwijs grote dingen die nog werkten met echobuizen. Als je zo’n ding nu middenin een stad aan zou zetten, zouden - door de heftige echo frequenties - wellicht alle computers in de omgeving van slag raken…
Jachtenradar
Tegenwoordig zie je op een jachtenradar van een beetje kwaliteit al veel meer dan de grote apparaten van weleer, maar de clou blijft het afstellen van de radar en het leren herkennen van de tevoorschijn getoverde beelden. Ik weet in ieder geval, dat zelfs de KNRM vrijstelling heeft om met deze ‘jachtenradars’ te mogen varen. Dat zegt wel iets van de kwaliteit… Samen met de AIS beelden die op de navigatiekaarten verschijnen, kun je met een beetje ervaring al heel goed navigeren in de mist. Helaas is het in veel gebieden niet toegestaan om bij slecht zicht met een jachtenradar te varen. Als ze je er op betrappen, moet je ter plekke voor anker gaan… Zou een ‘klein radar certificaat’ als aanvulling op het marifooncertificaat na een korte cursus geen oplossing zijn en de veiligheid op het water bevorderen?
Het was de afgelopen maanden onwijs vaak mistig en veel jachtschippers wilden toch graag naar hun bestemming. Met name Terschelling stond bij de doorzettende wintervaarders hoog op het lijstje om de feestdagen door te brengen. Stormdepressies, afgewisseld door dagenlange dichte mist belemmerde hen om de oversteek naar hun geliefde eiland te maken. Op de dag dat het zicht iets beter werd, waagden velen het er op en verlieten het vasteland, bijgestaan door hun apparatuur. Toch trok het af en toe weer dicht en ik hoorde de veerboot de verkeersbegeleidingspost Brandaris oproepen met de vraag of er wat ‘blauw of geel’ (overheidsschepen) het water kon, want er waren teveel jachten onderweg. Ze moesten allemaal voor anker en wachten op beter zicht, terwijl velen een goede radar hadden en hun AIS bij hadden staan. Op de AIS kon ik ze dan ook nagenoeg allemaal mooi stijf langs – of zelfs achter - de betonning zien varen. Naar mijn idee leveren ze geen enkel gevaar op…
Schroefschade
Ook wij gaan na de feestdagen weer huiswaarts en duiken nog even Friesland in. Op Urk aangekomen, slagen we er in om ‘a la minute’ een nieuwe kuiptent te laten maken, want de oude was er na de zoveelste storm uit gewaaid en de vaarwensen zitten er weer aan te komen. De tent is amper klaar en dan krijgen we het bericht dat de Vaarwens I schroefschade heeft en uit de vaart is, dus moeten we met gezwinde spoed terug moeten naar Monnickendam om de wensen over te nemen.
Ik twijfel even, want het zit wederom potdicht van de mist. We móeten echter terug maar ik heb wel vaker in dichte mist gevaren. Ik start het schip op en stel alle navigatie apparatuur in, want voorlopig zal de mist niet optrekken. Het wordt vandaag ‘klokje varen…’
Even later varen we op open water en het heeft wel wat, zo’n geheimzinnig sfeertje.
Inge kijkt mee op onze 20 jaar oude Furuno radar en ziet wat stipjes voor de boeg.
“Die boeien en andere schepen zie ik Evert, maar wat zijn dat dan?”
“Dat zijn waarschijnlijk watervogels, wacht maar even tot we dichterbij komen.”
Ik minder een beetje vaart en even later vliegen er drie aalscholvers voor onze boeg het water uit. We kunnen ze nog een tijdje op het scherm volgen en ik heb het volledige vertrouwen in mijn radartje, want als ik die vogels kan onderscheiden, dan zal ik een vrachtschip zeker niet over het hoofd zien.
Op ‘de klokjes’ vinden we de Houtribsluizen en het enige wat we deze reis gezien hebben, waren de kademuren van de sluis. “Maak hem maar vast bij de volgende bolder Inge. Volgens mij liggen we in de sluiskolk!”, lach ik door de intercom.
Wij komen altijd thuis, maar in veel gevallen zijn we in overtreding, want de radar wetten zijn onwijs onoverzichtelijk. Hopelijk komt er verandering in, want zoals het nu geregeld is, ontstaan er veel onveilige situaties!
Evert Stel is schipper van de Meander V. Met deze voormalige loodstender heeft hij jarenlang met zijn partner Inge voor de Stichting Vaarwens dagtochten gevaren met mensen in de laatste levensfase. Inmiddels heeft de Stichting een eigen schip en wordt de Meander V ingezet op drukke dagen. Van alle dagtochten maakt Evert aangrijpende, veelal emotionele verslagen. Daarnaast is hij auteur en heeft diverse boeken geschreven en is hij columnist bij Watersport-TV.
Wil je reageren op deze column, stuur dan een bericht naar info@watersport-tv.nl
