Vanwege onze aanstaande verhuizing naar Friesland zijn we al druk bezig met ontspullen en opruimen. Het leuke van opruimen is dat je soms dingen tegenkomt waarvan je niet meer wist dat je het had, maar die ook herinneringen oproepen. Zo vond ik enkele foto’s die ik kort voor zijn overlijden in 1999 heb gemaakt van ontwerper Ricus van de Stadt.
Van de Stadt, geboren op 4 februari 1910, was een van bekendste Nederlandse jachtontwerpers, die zijn tijd ver vooruit was. Zo ontwierp hij onder meer het eerste polyester jacht, de Pionier.
Maar ook de Valk. Het ontwerp van deze nog altijd populaire nationale klasse maakte hij in opdracht van Kees Bruynzeel. In de zomer van 1939 kwam Van de Stadt voor halve dagen in dienst bij de deurenfabrikant om een bootontwerp te tekenen en de productie voor te bereiden. Het moest een serieproduct worden, waarbij de machines van de keukenfabriek gebruikt konden worden. Bruynzeel rekende uit dat een lengte van 6,50 meter ideaal zou zijn, want dan waren drie platen hechthout voldoende om een boot te bouwen.
Behalve de knikspant-constructie van watervast multiplex was de gietijzeren bulbkiel met het vrijhangende spaderoer erachter voor die tijd bijzonder. Ook voorzag Van de Stadt de mogelijkheden van amateur-bouw en leverde als een van de eersten zogenaamde stock plans, compleet uitgewerkte bouwtekeningen voor zelfbouwers.
De naam Van de Stadt staat synoniem voor goed zeilende boten met moderne bouwtechnieken. In 1965 heeft Van de Stadt de eerste boten getekend voor Dehler met de Varianta serie. Deze boot werd een gigantisch succes met meer dan 4.000 verkochte exemplaren.
Zijn ontwerpen waren soms experimenteel, maar kenmerkend voor Van de Stadt’s ontwerpen was vooral de functionaliteit.
Van de Stadt loopt als een rode draad door mijn zeilcarriere. Mijn allereerste bootje, een Piraatje, was een Van de Stadt. Net als mijn Valk en 12-voetsjol. De 350: een kampioensbootje.
De ontmoeting met de Zaanse ontwerper in zijn appartement in Heiloo, was des te bijzonderder. Het was voor een interview voor de Vaarkrant van De Telegraaf. Het artikel zelf heb ik niet meer, maar het zal een eerbetoon zijn geweest voor wat hij allemaal heeft gepresteerd. Een terugblik op zijn leven als toonaangevend jachtontwerper.
Het gesprek moet in 1999 hebben plaatsgevonden, het jaar waarin hij ook overleed. Ik herinner mij dit omdat ik kort na zijn overlijden werd benaderd door zijn familie. Die zochten een foto van Van de Stadt voor op zijn rouwkaart. En omdat ik de laatste was die hem had gefotografeerd wilde ze graag een van mijn foto’s gebruiken. Ik beschouwde het als een eer.
Eric van Staten
