Een week op het water, of gewoon een lang weekend: in Friesland kan het allebei. Je vaart over wijde meren, door smalle vaarten en langs stadjes waar het water tot aan de voordeur komt. Je hebt geen vaarbewijs nodig voor de meeste huurboten, en je tempo bepaal je zelf.
Maar waar begin je? Wie voor het eerst een vaarvakantie plant, merkt al snel dat de keuze groot is. En een route die op de kaart perfect lijkt, kan in de praktijk tegenvallen. Omdat je langer onderweg bent dan je dacht, of omdat je boot ergens niet onder een brug door past.
Hieronder vind je vijf routes, van kort naar lang. Ze starten allemaal in Heeg, midden in het merengebied. Daar zit onder meer Ottenhome Heeg
1. Klein rondje Súdwest
9 vaaruren · 2 dagen · geen lage bruggen
Een korte kennismaking. Je vaart langs Workum, Bolsward, Sneek, Terhorne en Langweer.
Voor een weekend is dit best veel. Je vertrekt meestal niet om acht uur ‘s ochtends. En op de laatste dag wil je niet in het donker aankomen. Twee dagen zijn in de praktijk dus eerder anderhalf.
2. Friese Meren Route
11 vaaruren · 3 dagen · geen lage bruggen
Je vaart hier minder per dag dan bij het weekendrondje. Juist daarom is dit de fijnste route van de vijf.
Je gaat van Heeg via IJlst en Sneek naar Lemmer. Terug vaar je langs Sloten, Woudsend en Langweer. Onderweg kom je over het open water waar Friesland bekend om is: het Heegermeer, de Fluessen en het Sneekermeer. Met zo’n vier uur varen per dag houd je tijd over om ‘s middags ergens voor anker te gaan.
Dit is ook de beste route om te zeilen. Als je hier een zeilboot huurt in Friesland, vaar je dagenlang over ruim water. Je hoeft je mast geen enkele keer te laten zakken.
3. Wieden en Weerribben
16 vaaruren · 4 dagen · geen lage bruggen
Deze route voelt heel anders. Via Sloten, Woudsend en Lemmer vaar je Friesland uit, richting Blokzijl, Vollenhove en Ossenzijl.
Je eindbestemming is Nationaal Park Weerribben-Wieden. Dat is een van de grootste laagveenmoerassen van Europa, met eindeloze rietlanden en smalle waterlopen. Hier geen stadjes of musea, maar water, riet en vogels.
4. Friese Elfsteden Route
30 vaaruren · 7 dagen · laagste brug 2,40 meter
De klassieker. Maar ook de route met de meeste valkuilen. Je vaart langs IJlst, Sneek, Bolsward, Harlingen, Franeker, Leeuwarden, Dokkum, Stavoren, Hindeloopen en Workum.
Let vooral op die 2,40 meter. Daar lopen de meeste plannen op vast. Op de meren merk je er niets van. Maar zodra je de vaarten en stadjes in gaat, kom je vaste bruggen tegen. Met een opgezette kap of een staande mast kom je daar niet onder door.
Daar staat veel tegenover. Alleen Leeuwarden heeft al meer dan zeshonderd monumenten. En je ziet Friesland zoals je het vanaf de weg nooit ziet.
5. Turfroute
33 vaaruren · 8 dagen · laagste brug 3,40 meter
De langste route, en tegelijk de rustigste. Je vaart door de oude veengebieden van Zuidoost-Friesland en Overijssel: Ossenzijl, Zwartsluis, Meppel, Appelscha, Gorredijk, Oosterwolde en Akkrum.
Deze vaarten zijn ooit gegraven om turf af te voeren. Ze zijn smal en bochtig, met kleine bruggen en dorpjes die om het water heen zijn gebouwd. De bruggen zijn hier hoger dan op de Elfstedenroute. Reken wel op een dag extra: de route duurt langer dan een gewone week.
[
