AMSTERDAM- De gemeente Amsterdam maakt met strenge regelgeving kleine reders van klassieke salonboten kapot. Extreem hoge kosten en beperkte vergunningsduur maken leningen en investeringen onmogelijk. De Salonvloot wil de bestaande vergunning voor onbepaalde tijd behouden. De Raad van State beslist hier op 5 juni over.
Door Evert Bruinekool
Het gevolg is dat reders hun bedrijf kapot zien gaan en de klassieke salon- notaris- en kerkbootjes verdwijnen uit de gracht en maken plaats voor massatoerisme. Grote reders hebben in de afgelopen maanden al vier bedrijven met circa tien klassieke schepen opgekocht en vergunningen omgezet naar massatoeristenschepen.
Stress bijna fataal
“Door stress omdat ze hun bedrijf kapot zien gaan, zijn al collega’s in het ziekenhuis beland,” vertelt Sacha Emmerik, eigenaar van Rederij Belle. “Door bezorgde reders is in 2023 de door ANBI erkende Stichting Amsterdamsche SalonVloot opgericht ter bescherming van de historische salonboten met 35 schepen,” vertelt Reinhard Spronk, voorzitter van de stichting.
De SalonVloot heeft een keurmerk voor lokale rondvaarten. Door Federatie Varend Erfgoed Nederland erkende historische salonboten maken louter hospitalityvaartjes, waarbij door een groep een boot wordt gehuurd.
Jaren vechten
Een reder, die zijn schepen noodgedwongen heeft verkocht zegt: “Er is weinig veranderd in zeven jaar. Nog steeds liggen historische boten onder vuur. Helaas is de gemeenteraad nu niet meer zo begaan met het lot van de kleine reders en inmiddels is meer dan de helft verdwenen.”
De reders zijn bereid om elektrisch te gaan varen. De maximaal acht jaar durende vergunning of kortere looptijd in het vergunningsseizoen maakt investeren in duurzaam varen bijna onmogelijk. Kosten voor elektrische aandrijving van een schip zijn circa 2 ton euro.
Laatste kans op redding
De SalonVloot vraagt de Raad van State om de historische salonboten de huidige vergunning voor onbepaalde-tijd te laten behouden. “Alleen zo is continuïteit te waarborgen,” vertelt Spronk. “Doordat ze uitgezonderd worden en ze nimmer hoeven mee te doen in een gemeentelijke tombola.”
“De mooie, klassieke salonboten die met zorg worden onderhouden verdwijnen uit de stad,” vertelt Emmerik. “Door de grachten varen kan straks alleen nog maar op ‘glasbakken’ vol met toeristen en dagjesmensen.” De grote rederijen zijn bedrijven die makkelijk aan de kostbare vergunningseisen kunnen voldoen en kapitaal hebben door het massatoerisme.”
Geen geld kunnen lenen
Banken vinden vaak door de korte looptijd van de vergunningen het bedrijfsrisico te groot voor de lening aan kleine bedrijven en eenmansbedrijfjes met een enkel schip. Particuliere geldschieters zijn ook voorzichtig. Een lot uit de loterij is na het verlopen van de vergunning (in het verleden vaak permanent) de nieuwe vergunning. Op voorhand moeten er tienduizenden euro’s geïnvesteerd worden aan de vergunningsronde qua regels en papieren. Van tekeningen en accountantsverklaringen tot 12.000 euro leges. Dan is de kans ook nog eens groot dat je geen vergunning krijgt.
Het beleid van Amsterdam zorgt voor een tegenovergesteld effect, meer massatoerisme en nog maar enkele grote spelers met vergunningen. Al ruim tien jaar duurt het zenuwslopende gevecht van schippers met de gemeente Amsterdam. Het klassieke beeld uit 1900 verdwijnt uit de grachten en wordt onbetaalbaar voor kleine bedrijfjes die de schepen met passie onderhouden en varen.
Veelal kleine reders vechten (er zijn circa 1000 rechtszaken) voor behoud en voortbestaan en uiteraard voor inkomen en levensonderhoud van hun gezin. Door het vergunningsbeleid is de waarde van het schip ook weg.
