Voorafgaand aan iedere winter, zorgen we dat alles goed voor elkaar is. De dieseltanks zijn vol, het stroomsysteem is nagekeken en de CV ketel krijgt nog een servicebeurt. Je kunt tenslotte op de eilanden niet zomaar even een monteur laten komen! We gaan dus altijd goed voorbereid op pad, maar je kunt niet overal op voorbereid zijn.
We voeren al vroeg in november naar de Wadden en streken neer op Vlieland, waar we een maand lang hebben genoten van de immense rust op het nagenoeg lege eiland met dito haven. Na een maand rust vonden we het beiden ook wel weer gezellig om het binnenland in te trekken, waar de leuke havens volop in Kerstsfeer zijn. De jaarwisselingen vierden we op onze mooie vaste ligplaats in Monnickendam, waar we een prachtig zicht hebben op het oude stadje - dat misschien wel voor de laatste keer – prachtig versierd werd door mooie vuurwerkfonteinen.
Na de jaarwisseling werd het opeens ander weer in Nederland. De hele meute ‘Kerst op Terschelling gangers’ vinden een weergaatje en in één dag loopt de hele haven weer zo goed als leeg.
Gouwzee vriest dicht
Dan valt de winter echt in en de Gouwzee vriest dicht. Klunend door de sneeuw over de gladde steigers bereiken we de auto, maar dat zijn tot nu toe de enige ongemakken. Het heeft ook wel weer wat en iedereen schikt zich er in. Natuurlijk zijn er zorgen over de watertappunten die vastvriezen, maar iedereen is creatief en met lange haspels kunnen we toch water laden.
Aan boord van de Meander V is het heerlijk behaaglijk en we genieten van de vergezichten over een bevroren Gouwzee in onze witte wereld.
Toch hebben we even een kleine tegenslag, want op een avond zitten we op de bank en ruiken de penetrante geur van hete antivries, dat uit de radiatorkast achter ons komt.
“Da’s niet goed“. Ik schuif de bank naar voren schuiven, zodat ik er via de luchtaanvoer onder kan kijken! Even later lig ik op mijn buik op de vloer voor de luchtaanvoer en moet met lichte schrik constateren dat de radiator lek is. Er ligt al een plasje vloeistof onder en gestaag druppelt het langs een buisje dat de toevoer verbindt met de thermostaatkraan.
“Da’s niet best! Ik ga even beneden in de machinekamer kijken of de waterdruk nog goed is.”
Terwijl Inge een bakje onder de radiator plaatst, ga ik beneden kijken. Mooi… er zit nog ruim 1 bar in, dus veel is er niet uit gelekt. Ik besluit de keteltemperatuur wat te verlagen en druk te laten zakken, in de hoop dat het lekken minder wordt.
In de kou
Laat op de avond duik ik weer achter de bank in zie dat het druppelen ondanks mijn handelingen niet verminderd. Een zorgwekkende situatie, want ik heb wel twee verwarmingsketels in het systeem zitten, namelijk de ACV dieselketel en het ingenieuze Whispergen motortje dat ook stroom levert als ie verwarmd, maar als er een radiator lek gaat, zitten we toch in de kou.
“Kun je die radiator niet afsluiten?” vraagt Inge, die weet dat onder aan iedere radiator aan boord een afsluitbaar voetventiel zit.
Dat is een goede suggestie, maar dan blijkt dat één ventiel precies achter de voorste zit, dus die kan niet dichtgedraaid worden! “Je moet ook alles zelf doen!” mopper ik. “Deze radiator heb ik tijdens de bouw niet opgehangen. Balen! De afsluiters is onbereikbaar gemonteerd!”
Het druppelen gaat sneller en ik word nu ongemakkelijk, waarop ik besluit dat er zo spoedig mogelijk een nieuwe radiator moet komen. Na de maten en het vermogen te hebben opgenomen, ga ik naar de website van onze verwarmingsleverancier en al snel kom ik tot de ontdekking dat deze - ruim twintig jaar oude - radiator niet meer leverbaar is.
Die nacht slaap ik onrustig en ga met enige regelmaat naar boven om het lekbakje te legen. Dan zie ik ook de schier onmogelijke kans om die radiator er uit te krijgen zonder de betimmering te moeten vernielen. Dan kan ik uren wakker liggen piekeren over de beste oplossing…
Groothandel
De volgende morgen sta ik al vroeg bij de CV groothandel in Purmerend en laat me voorlichten over welke radiator deze zal kunnen vervangen. Een uurtje later rij ik huiswaarts met een nieuwe, loodzware drieplaats convectorradiator van bijna 80 kg.
Als ik hem uitpak is alles anders, de ophanging, de aansluitpunten, het schroefdraad daarvan en ga maar door.
Om een lang verhaal kort te maken, ben ik met Zen aan de slag gegaan en heb de CV afgetapt, de radiator losgekoppeld en de omkasting in tact kunnen laten. Daarna heb ik de beide leidingen afgesloten en de druk er weer opgezet, zodat de rest van het schip warm gestookt kan blijven worden, want het is steenkoud winterweer met een gure oostenwind. Met hulp van iemand op de haven heb ik de radiator met vereende krachten van boven uit de radiator omkasting getild en de nieuwe teruggeplaatst. Na een paar uren klooien met verloopnippels en aansluitingen, kan het water er weer op, waarna het spul weer draait.
Mooi op tijd, want het werd daarna pas écht winter!
Evert Stel is schipper van de Meander V. Met deze voormalige loodstender heeft hij jarenlang met zijn partner Inge voor de Stichting Vaarwens dagtochten gevaren met mensen in de laatste levensfase. Inmiddels heeft de Stichting een eigen schip en wordt de Meander V ingezet op drukke dagen. Van alle dagtochten maakt Evert aangrijpende, veelal emotionele verslagen. Daarnaast is hij auteur en heeft diverse boeken geschreven en is hij columnist bij Watersport-TV.
